10. sept 2008
Íslenskt samfélag er þessar vikur og mánuði að ganga í gegnum merkilega tilraun sem aldrei hefur verið reynd áður hér á landi. Það má kalla hana: Hvernig hegðar hreyfanlegt vinnuafl sér í hnattvæddum heimi?
Í byrjun þessa árs var hlutfall útlendinga um tíu prósent af vinnumarkaðinum og var hvergi hærra á Norðurlöndunum. Talið í hausum voru þetta um 18.000 manns. Á sama tíma var skráð atvinnuleysi um eitt prósent.
Eftir látlausar fréttir af uppsögnum, stöðvun framkvæmda og niðurskurði mætti ætla að vinnumarkaðurinn væri hart leikinn þetta haust. Tilfellið er þó annað, að minnsta kosti enn sem komið er.
Púlsinn er sterkur. Atvinnuauglýsingablöð dagblaðanna eru stútfull af auglýsingum eftir fólki í fjölbreytt störf. Og atvinnuleysi er í sögulegu lágmarki, aðeins rétt ríflega eitt prósent. Það er athyglisvert, sérstaklega þegar höfð er í huga sú gamla þumalputtaregla að atvinnuleysi undir tveimur prósentum á að vera vísbending um þenslu; að þá séu fleiri að störfum vegna þrýstings en vilja í raun og veru vinna.
Þegar Ísland varð aðili að samningnum um Evrópska efnahagssvæðið á sínum tíma urðu margir til þess að vara við afleiðingum skilyrðisins um frjálst flæði vinnuafls. Svipaðar raddir heyrðust aftur fyrir ríflega tveimur árum þegar íbúar Eistlands, Lettlands, Litháens, Póllands, Slóvakíu, Slóveníu, Tékklands og Ungverjalands bættust í hóp þeirra þjóða sem geta komið og stundað hér atvinnu án takmarkana.
Fulltrúar verkalýðshreyfingarinnar voru meðal annars uggandi yfir þessari þróun. Menn óttuðust að kjarasamningar yrðu brotnir á útlendingunum, með þeim afleiðingum til lengri tíma að kjör versnuðu almennt og atvinnuleysi ykist meðal heimamanna.
Þessi tilraun er í gangi um þessar mundir. Enn sem komið er bendir flest til þess að erlenda vinnaflið sé mjög hreyfanlegt og hafi ekki eyðileggjandi áhrif á atvinnulíf innfæddra.
Þegar allt lék hér í lyndi, krónan var sterk og framkvæmdagleðin allsráðandi, svöruðu þúsundir einstaklinga frá Póllandi, Litháen, Lettlandi og fleiri löndum kallinu eftir fleiri höndum til starfa. Þessir karlar og konur dreifðust víða um atvinnulífið. Fjölmargir fóru í byggingaiðnaðinn, aðrir í ýmis þjónustu- og umönnunarstörf, þar á meðal störf sem Íslendingar hafa gerst fráhverfir.
Við erum nú stödd á því stigi tilraunarinnar að margt af þessu fólki hefur haldið heim á nýjan leik. Fall krónunnar hefur minnkað muninn á launum hér og í heimalöndum þessa fólks, þar sem verð á mat og öðrum nauðþurftum er auk þess mun lægra.
Fjölmargir útlendingar eru hér enn að störfum. Flest bendir til þess að þegar kreppir að þá kjósi þeir að fara heim til sín fremur en hokra hér. Þeir sem eftir verða hafa tengst landinu öðrum böndum en fjárhagslegum. Við skulum bjóða þá velkomna í hópinn.
Heimildir: visir.is (http://visir.is/article/20080910/SKODANIR04/718333067&SearchID=7333007488007)
09. sept 2008
Palestínska flóttafólkið var brosmilt við komuna til Íslands seint í gærkvöldi. Þreytu mátti sjá á því eftir langt ferðalag en greinilega ánægju. Fulltrúar úr stuðningsfjölskyldum þess á Akranesi voru þangað komnir til að taka á móti því.
Ferðinni var heitið beint á Akranes þar sem fjölskyldurnar biðu fólksins á nýjum heimilum þess, sem hafa verið undirbúin af kappi síðustu vikurnar. Flóttafólkið lenti í Keflavík á tólfta tímanum eftir flug frá Al-Waleed flóttamannabúðunum í Írak, með viðkomu í London. Anna Lára Steindal hjá Rauða krossinum fylgdi því heim og sagði við heimkomuna að þetta væri frábær hópur af fólki, þau væru öll mjög hugrökk.
„Enginn gerir það að gamni sínu að rífa sig upp frá heimkynnum sínum og fara á jafnframandi stað,“ segir Anna Lára. Fólkið hafi verið mjög áhugasamt á leiðinni og spurt óteljandi spurninga um hin nýju heimkynni sín. Anna Lára segir börnin í hópnum hafa verið ótrúlega róleg miðað við að ferðin hafi tekið 26 klukkustundir.
Að sögn Sólveigar Ólafsdóttur, sviðsstjóra hjá Rauða krossi Íslands, er dagskrá næstu daga nokkuð stíf. Fólkið fær þó tíma til að jafna sig enda ljóst að viðbrigðin eru mikil.
„Þau þurfa að fylla út gífurlegt pappírsflóð til að ganga frá dvalarleyfi og fleiri praktískum hlutum sem ekki var hægt að gera fyrirfram. Svo er það læknisskoðun og ráðgjöf frá félagsþjónustu, sem fer í gang þessa fyrstu daga auk þess sem stuðningsfjölskyldurnar hjálpa þeim að átta sig á sínu nánasta umhverfi,“ segir Sólveig.
Heimild: mbl.is (http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/09/09/flottafolkid_brosti_vid_heimkomuna/)
08. sept 2008
Ungur Pólverji sem stunginn var með hnífi á Mánagötu í gær var að reyna að verja systur sína. Hann óttast að árásarmennirnir vinni sér frekara mein, en segir engin tengsl milli sín og hnífsstungumannsins. Tveir menn eru í gæsluvarðhaldi vegna málsins, en tveggja annarra er leitað.
Árásin átti sér stað eftir hádegi í gær. Ölvaðir menn sem búa í innréttuðum bílskúr við hlið hússins við Mánagötu höfðu, ásamt félögum sínum í hótunum við íbúa í húsinu. Sá sem fyrir árásinni varð neitaði að hleypa þeim inn í húsið, en þegar systir hans kom að húsinu og fór inn, reyndu mennirnir að ráðast inn.
Hann áttaði sig strax á því að hann hafði verið stunginn og segir sársaukanna hafa verið mikinn. Hann þekkir ekki árásarmennina og segist ekki nein samskipti hafa við nágrannana í bílskúrnum. Eins og sjá má vantar einn hnífinn í hnífasettið í bílskúrnum og hugsanlega er það hnífurinn sem beitt var. Hann segist hafa orðið hræddur og hann óttast að mennirnir reyni að vinna sér frekara mein.
Tveir karlmenn hafa verið úrskurðaðir í gæsluvarðhald vegna málsins en tveggja er enn leitað.
Heimildir: visir.is (http://visir.is/article/20080908/FRETTIR01/924956622)
08. sept 2008

Talsvert er fjallað um komu palestínska flóttafólksins frá Al Waleed-flóttamannabúðunum í Írak til Íslands í erlendum fjölmiðlum í dag. Um er að ræða 29 manns. Á forsíðu fréttavefjar BBC kemur fram að samkvæmt upplýsingum frá flóttamannaaðstoð Sameinuðu þjóðanna hefur fólkið búið við slæmar aðstæður í búðunum í tvö ár. Á sumrin er hitinn oft um 50 gráður á celsíus og fer niður fyrir frostmark á vetrum.
Flestir flóttamannanna sem koma til Íslands í kvöld eru konur og börn. Samkvæmt upplýsingum frá flóttamannaaðstoð SÞ hafa Svíar samþykkt að taka á móti 155 flóttamönnum úr öðrum flóttamannabúðum þar sem Palestínumenn sem bjuggu í Írak dvelja.
Alls dvelja um 2.300 Palestínumenn í búðunum en þeir hafa ekki fengið heimild til þess að setjast að í Sýrlandi. Kemur fram í fréttinni að á hverju ári taki Íslendingar við 25-30 flóttamönnum, í flestum tilvikum konum og börnum.
Talið er að 34 þúsund Palestínumenn hafi búið í Írak áður en Saddam Hussein var komið frá völdum árið 2003. Um 20 þúsund þeirra flúðu frá Írak á tímum Íraksstríðsins. Flestir þeirra enda í Al Waleed-flóttamannabúðunum í Írak og í Al-Tanf búðunum sem eru á landamærum Sýrlands og Íraks. Allur aðbúnaður er af skornum skammti í búðunum og er næsta læknishjálp í 400 km fjarlægð frá búðunum.
Flóttafólkið kemur til Íslands kl. 23.10 í kvöld eftir langt og strangt ferðalag frá Írak í gegnum Sýrland.
Fjölskyldunum verður svo tafarlaust ekið til sinna nýju heimkynna á Akranesi.
Flóttamannanefndvann að vali fjölskyldnanna sem boðið var hæli hér á Íslandi í samvinnuvið Flóttamannastofnun Sameinuðu þjóðanna (UNHCR).
Íslenskstjórnvöld, Akranesbær og Rauði krossinn sjá um móttöku fjölskyldnanna.Fólkið tekur þátt í sérstöku tólf mánaða aðlögunarverkefni sem felurmeðal annars í sér að Akranesbær útvegar því húsnæði, félagslegaráðgjöf, íslenskukennslu og samfélagsfræðslu. Börn og ungmenni munusækja leikskóla, grunnskóla og framhaldsskóla í bænum. Börnin fásérstakan stuðning í skólum og móðurmálskennslu.
Heimild: mbl.is (http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/09/08/erlendir_fjolmidlar_fjalla_um_komu_flottamanna_til_/)
07. sept 2008
Færri eru í atvinnuleit nú en á sama tíma í fyrra og enn vantar fólk til vinnu á ýmsum sviðum. Þetta segir framkvæmdastjóri Capacent ráðninga sem á ekki von á að atvinnuleysitölur hækki hratt á næstunni.
Þrátt fyrir fréttir af samdrætti hjá fyrirtækjum og uppsagnir eru enn margir tilbúnir að ráða fólk í vinnu. Þannig eru fjöldi atvinnuauglýsinga bæði í Morgunblaðinu og Fréttablaðinu í dag. Hjá ráðningarskrifstofum segja menn enn töluverða eftirspurn eftir fólki á ýmsum sviðum eins og verkfræðingum og vélstjórum svo eitthvað sé nefnt.
Gunnar Haugen, framkvæmdastjóri Capacent ráðninga, segir svipað marga vera að ráða fólk og á sama tíma í fyrra en hins vegar séu færri að leita sér að starfi. Hann telur fólk varfærara en áður vegna þess hvernig ástandinu hefur verið lýst. Fólk sé því síður að hugsa um að skipta um starf og það vilji frekar hafa starf en taka áhættu.
Gunnar á ekki von á því að atvinnuleysi aukist hratt á næstunni. Fjármála- og byggingarfyrirtæki séu að fara harðast út úr ástandinu. Í fjármálageiranum sé að mestu búnið að gera þær ráðstafanir sem menn ætli sér þar að gera. Hjá byggingarfyrirtækjunum séu stór hópur þeirra sem missir vinnuna erlent verkafólk. Það fari frekar heim en að vera hér á landi á atvinnuleysisbótum.
Heimildir: visir.is (http://visir.is/article/20080907/FRETTIR01/203888639)